Wystawy
Dział Historyczny
Dział Historyczny jest wystawą stałą prezentującą historię Sokólszczyzny poprzez chronologiczny opis dziejów miasta Sokółka i jego mieszkańców. Od pierwszej wzmianki o dworze królewskim, który miał dać impuls do powstania miejscowości, w sposób skondensowany narracja ekspozycji prowadzi nas do znanych faktów i mniej znanych ciekawostek. Dzieje ludności ilustrują ofiarowane przez nią pamiątki, głównie dokumenty. Ekspozycja koncentruje się na wydarzeniach XIX i XX wieku, podejmuje temat wielokulturowości - współistnienia ludności różnych wyznań i narodowości na terenie sokólszczyzny. Na wystawie szczególnie warto zwrócić uwagę na dokumenty żołnierzy walczących na frontach II wojny światowej, pamiątki zesłanych na Sybir, jak np. wykonany w okresie międzywojennym sztandar Związku Strzeleckiego, który cudownie został przechowany "na nieludzkiej ziemi" i razem z rodziną zesłańców w 1946 r. powrócił szczęśliwie do kraju. Wystawa wzbogacona jest przez makiety autorstwa J. Gubarewicza. W ramach ekspozycji historycznej prezentowane jest także kalendarium ważnych wydarzeń w dziejach rozwoju miasta po roku 1945.
Dział Tatarski
Dział Tatarski to wystawa stała prezentująca historię, kulturę Tatarów Polskich, jest doskonałym wprowadzeniem do zwiedzania Szlaku Tatarskiego. Na ekspozycji można obejrzeć unikalne dokumenty piśmiennicze, pamiątki rodzin tatarskich związanych z Sokólszczyzną: daławary, hramotki, duaiki. Wyjaśnione są najważniejsze pojęcia związane z religią Islamu, którego wyznawcami są Tatarzy. Znajdują się tu także eksponaty związane z historią wojskowości, informacje o najważniejszych obrzędach religijnych w kulturze tatarskiej, można obejrzeć strój duchownego tatarskiego, poznać budowę meczetu w Bohonikach, przeczytać o tradycjach weselnych, pogrzebowych, poznać ciekawe sylwetki wybitnych przedstawicieli społeczności (pamiątki po Józefie Jasińskim, pamiątki ofiarowane muzeum przez Dżennet Dżabagi-Skibiniewską).
Dział Etnograficzny
Dział Etnograficzny jest wystawą stałą prezentującą etnografię Sokólszczyzny w wieku XIX i XX. W formie zaaranżowanej izby wiejskiej można zapoznać się na ekspozycji z przedmiotami codziennego użytku podsokólskiej wsi i elementami plastyki obrzędowej obecnej w tradycjach lokalnych. Szczególnie ważnym elementem wystroju są tkaniny tradycyjne, zwłaszcza dywany dwuosnowowe - unikalne wełniane dywany o dużych rozmiarach, o bardzo charakterystycznych wzorach, często tematycznych. Muzeum prezentuje także zbiór krajek - pasów ręcznie tkanych, służących miejscowej ludności do dzisiaj w obrzędowości kościelnej. Na wystawie można dowiedzieć się w jaki sposób działa krosno tkackie, jak wyglądała tradycyjna obróbka włókien, spróbować pracy z kołowrotkiem. Obok wyrobów tkackich, znajdują się tu także wyroby garncarskie, kowalskie, rzeźby autorstwa Piotra Szałkowskiego.
Wystawy czasowe
Wystawa czasowa - Marianna Oklejak "Cuda bliko, niedaleko"
Wystawa ilustracji inspirowanych polskim folklorem “Marianna Oklejak: Cuda blisko, niedaleko” spodoba się małym i dużym widzom!
Marianna Oklejak jest wielokrotnie nagradzaną w Polsce i na świecie ilustratorką, projektantką i autorką książek dla dzieci, od lat ma wierne grono fanów swojej twórczości. Ilustracje, które zobaczycie na wystawie pochodzą z książek “Cuda wianki. Polski folklor dla młodszych i starszych” (Harper Kids) oraz “Cuda niewidy. Zagadki dla młodszych i starszych” (Wydawnictwo Libra PL).
Ta pierwsza została pomyślana jako wprowadzenie do polskich tradycji ludowych, swoiste abc. Abc, a nie kompendium, bo trudno zawrzeć na kilkudziesięciu stronach całe bogactwo folkloru z wszystkich stron Polski. Są tu i pisanki, i ubiory, i instrumenty muzyczne, a także kolędnicy czy procesje na Niedzielę Palmową. Wszystko to ujęte w narrację pór roku i cykli ludzkiego życia – narodzin i śmierci, miłości i rozstania, a zarazem osadzone tu i teraz.
Druga książka to swobodna zabawa stylistyką tradycyjnej wycinanki – prostą formą i żywym kolorem – osnuta wokół baśniowej opowieści o dwóch braciach szukających szczęścia.
Oprócz warstwy wizualnej łącznikiem w obu książkach są słowa. W pierwszej każdej ilustracji towarzyszy komentarz, będący fragmentem autentycznej pieśni ludowej, w drugiej cała fabuła jest podana w formie rymowanek w rytmice tradycyjnych tańców: oberka, polki czy wiwata.
„Cuda wianki” otrzymały tytuł książki roku Polskiej sekcji IBBY w 2015 roku oraz trafiły na międzynarodową honorową listę IBBY.
„Cuda niewidy” otrzymały prestiżowy tytuł Białego Kruka nadawany przez Internationale Jugendbibliothek w Monachium (największy w Europie ośrodek badawczy zajmujący się książkami dla dzieci) i zostały przetłumaczone na kilka języków (angielski, francuski, hiszpański, holenderski, koreański, chiński tradycyjny).
Ilustracje z obydwu książek pokazywane były w różnych miejscach w kraju i za granicą.
Marianna Oklejak – ilustratorka, projektantka i autorka książek dla dzieci. Ukończyła z wyróżnieniem Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie (2006). Jej prace są nagradzane w Polsce i za granicą, trafiają do finałów prestiżowych konkursów (Bologna Ragazzi, CJ Picture Book Award, Golden Pinwheel, Tallinn Illustration Triennal, Nami Island). Książki przez nią zilustrowane są wpisane na Listę Skarbów Muzeum Książki, listę Białych Kruków Internationale Jugendbibliothek w Monachium, honorową międzynarodową listę IBBY i prezentowane na wystawach w różnych krajach. Inspiruje się polskim folklorem, a podróże są jej wielką pasją.
Współorganizatorem wystawy jest Białostocki Ośrodek Kultury/ Centrum im. Ludwika Zamenhofa.
Wystawa dostępna jest nieodpłatnie od 2 grudnia 2025 r. do końca stycznia 2026 r.
Grupy przedszkolne i szkolne zapraszamy do zwiedzania wystawy z przewodnikiem, zgłoszenia przyjmujemy pod numerem telefonu: 690 333 590